การใช้แบบจำลองประเมินผลกระทบต่อปริมาณน้ำท่า กรณีมีการเกษตรกรรม ในพื้นที่บางกลอยบน อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน

ธรรมนูญ  เต็มไชย 

ศูนย์วิจัยและพัฒนานวัตกรรมอุทยานแห่งชาติ จังหวัดเพชรบุรี, 

สำนักอุทยานแห่งชาติ  กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, กรุงเทพฯ

บทคัดย่อ 

การศึกษาเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบปริมาณน้ำท่าในระบบนิเวศลุ่มน้ำบางกลอยบน ภายใต้ภาพจำลองการจัดการที่แตกต่างกัน คือ ภาพจำลองป่ากรณีไม่มีการเกษตรกรรม และภาพจำลองป่ากรณีมีการเกษตรกรรม ในพื้นที่ลุ่มน้ำบางกลอยบนได้ตามที่ต้องการ  โดยใช้เกณฑ์เปรียบเทียบจากภาพจำลองป่าในอุดมคติที่ปราศจากการรบกวน  โดยใช้แบบจำลองปริมาณน้ำท่าตามฤดูกาล (seasonal water yield) ของเครื่องมือ InVEST (Integrated Valuation of Ecosystem Services and Tradeoffs)  ผลการศึกษา ชี้ให้เห็นว่า หากพื้นที่ป่าบริเวณต้นน้ำลำธารมีการทำเกษตรกรรม จะทำให้สมดุลของน้ำในลำธารเปลี่ยนแปลงไป ส่งผลให้เกิดน้ำไหลบ่าหน้าดินในปริมาณที่มากขึ้นจนเกิดน้ำป่าไหลหลาก การเก็บกักน้ำในดินลดน้อยลง และช่วงระยะเวลาการไหลของน้ำในลำธารจะขาดในฤดูแล้ง ส่งผลกระทบถึงชุมชนที่ตั้งอยู่ในบริเวณริมแม่น้ำเพชรบุรี บริเวณเหนือเขื่อนแก่งกระจานและตอนล่างลงมา และสามารถส่งผลกระทบถึงชุมชนในเขตอำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี รวมทั้งมีความเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาความแห้งแล้งในบางฤดูกาลในอนาคต คิดเป็นมูลค่าความสูญเสีย (ที่ไม่รวมความเสียหายของทรัพย์สินอื่น) 391.11 ล้านบาทต่อปี