การชะล้างพังทลายของดิน ภายใต้แนวทางการจัดการพื้นที่ลุ่มน้ำบางกลอยบน อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน

บทคัดย่อ 

การวิเคราะห์การชะล้างพังทลายของดินในพื้นที่ลุ่มน้ำบางกลอยบน ภายใต้ภาพจำลองการจัดการพื้นที่ 3 รูปแบบ เพื่อประเมินพื้นที่ความรุนแรงของการชะล้างพังทลายของดิน และปริมาณตะกอนที่ไหลลงสู่แม่น้ำ ที่จุดน้ำออก โดยใช้แบบจำลอง Sediment Delivery Ratio (SDR)  ซึ่งวิเคราะห์ภายใต้สมการการสูญเสียดินสากล (USLE) 

พบว่า ปริมาณการชะล้างพังทลายของดิน ภายใต้ภาพจำลองป่าในอุดมคติไม่ถูกรบกวน ภาพจำลองสภาพป่าปัจจุบันภายหลังไม่มีการเกษตรกรรม และภาพจำลอง กรณีมีการเกษตรกรรมแบบไร่หมุนเวียน มีปริมาณการชะล้างพังทลายของดินเฉลี่ย 100,295  702,918  และ 10,194,965 ตันต่อปี มีปริมาณตะกอนที่ลงแม่น้ำ ในแต่ละแบบจำลอง 3,123  62,441 และ 1,570,368 ตันต่อปี ตามลำดับ โดยที่ภาพจำลองสภาพปัจจุบัน มีการชะล้างพังทลายของดินที่เกิดขึ้นในระดับรุนแรงและรุนแรงมาก 30 และ 524 เฮกตาร์ แต่หากการอนุญาตให้ทำการเกษตร จะมีพื้นที่เพิ่มเป็น 53 และ 4,365 เฮกตาร์ ตามลำดับ ทั้งนี้ มูลค่าความสูญเสียดินที่เกิดจากการที่ป่าถูกแผ้วถางไปแล้วบางส่วน 1,314,814.9 ล้านบาทต่อปี และกรณีมีการทำการเกษตรกรรมในพื้นที่นี้ มูลค่าความสูญเสียดินที่จะเกิดขึ้น มากถึง 22,024,752,899.4 ล้านบาทต่อปี จึงชี้ให้เห็นว่า พื้นที่ลุ่มน้ำบางกลอยบน ควรจัดการตามมาตรการการจัดการพื้นที่ลุ่มน้ำชั้นที่ 1  คือ สงวนรักษาไว้เป็นพื้นที่ต้นน้ำลำธาร เนื่องจากมีลักษณะและสมบัติที่อาจมีผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินได้ง่ายและรุนแรง