การเปลี่ยนแปลงสังคมพืชและการใช้ประโยชน์ที่ดินในอุทยานแห่งชาติกุยบุรี ภายหลังการขึ้นทะเบียนมรดกอาเซียน

บทคัดย่อ

การเปลี่ยนแปลงพื้นที่ป่าไม้ในอุทยานแห่งชาติกุยบุรี ภายหลังการขึ้นทะเบียนมรดกอาเซียน ดำเนินการโดยการแปลภาพถ่ายดาวเทียมจำแนกสังคมพืชและการใช้ประโยชน์ที่ดินรูปแบบต่าง ๆ เปรียบเทียบระหว่าง ปี พ.ศ. 2546 ซึ่งเป็นปีที่ได้รับการประกาศเป็นมรดกอาเซียน และปี พ.ศ. 2558 ทำการตรวจสอบความถูกต้องทางภาคสนาม วิเคราะห์ข้อมูลความเปลี่ยนแปลง และคาดการณ์ความเปลี่ยนแปลงในอนาคตด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ เพื่อนำข้อมูลไปใช้ในการวางแผนป้องกันและการจัดการพื้นที่

ผลการศึกษา พบว่าพื้นที่อุทยานแห่งชาติกุยบุรี มีการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ป่าไม้ไปเป็นพื้นที่เกษตรกรรมในหลายบริเวณ โดยเฉพาะไร่สับปะรด รวมทั้งที่อยู่อาศัย โดยเฉพาะการขยายตัวของชุมชนที่ตั้งอยู่ภายในพื้นที่ และพื้นที่โดยรอบแนวเขต มีการบุกรุกพื้นที่ป่าเป็นจำนวนมาก ซึ่งอาจเกิดจากการขาดการดูแลเนื่องจากเป็นพื้นที่ทับซ้อนกับเขตอนุญาตอื่นของทางราชการ โดยภาพฉายในอนาคตอีก 30 ปีข้างหน้า พบว่าหากยังคงจัดการพื้นที่ด้วยวิธีการเดิมในรอบ 12 ปีที่ผ่านมา แนวโน้มของพื้นที่ป่าจะยังคงลดลงอย่างต่อเนื่อง จึงจำเป็นต้องมีการปรับเปลี่ยนวิธีการในการจัดการโดยเพิ่มกลยุทธ์ใหม่ โดยอาศัยข้อมูลที่ได้จากการวิเคราะห์ครั้งนี้ประกอบการพิจารณามาตรการและพื้นที่เป้าหมาย นอกจากนี้แล้วยังแสดงให้เห็นว่าชุมชนโดยรอบและเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานทั้งจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช และหน่วยงานอื่น ๆ ที่ตั้งอยู่ภายในพื้นที่และนอกพื้นที่ไม่ได้ตระหนักหรือให้ความสนใจต่อการเป็นมรดกอาเซียนมากนัก จึงควรมีแผนงานส่งเสริมความตระหนักถึงความสำคัญของพื้นที่อนุรักษ์ในระดับสากลให้มากกว่านี้

คำสำคัญ : การใช้ประโยชน์ที่ดิน  กลุ่มป่าแก่งกระจาน  มรดกอาเซียน  อุทยานแห่งชาติกุยบุรี